پایگاه خبری تحلیلی

آژند دام

دام، طیور، آبزیان

کد خبر: 1785
بازدید: 7241
تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۳/۲۸ ساعت: 9:37:41 AM

فلج زایمان گاو یا تب شیر (Milk fever) کاهش کلسیم خون

تب شیر، تخته بند یا فلج زایمان گاو (Post Parturition Paresis) بیماری متابولیکی است که معمولا 48 ساعت بعد از زایش رخ می‌دهد و غالباً در گاوهای پرتولید اتفاق می‌افتد (البته ممکن است بیماری چند هفته قبل تا چند هفته بعد زایمان دیده شود)

تب شیر در گاو

به گزارش «سرویس دام، طیور و آبزیان» «آژند دام - پایگاه خبری صنعت دام، طیور و آبزیان»؛ تب شیر، تخته بند یا فلج زایمان گاو (Post Parturition Paresis) بیماری متابولیکی است که معمولا 48 ساعت بعد از زایش رخ می‌دهد و غالباً در گاوهای پرتولید اتفاق می‌افتد (البته ممکن است بیماری چند هفته قبل تا چند هفته بعد زایمان دیده شود)

این بیماری که قبل از زایمان یا به هنگام زایمان اتفاق می‌افتد، با کاهش سریع غلظت کلسیم پلاسما مشخص می‌شود که به دلیل از دست رفتن نسبتاً سریع کلسیم پلاسما برای تشکیل آغوز ایجاد می‌شود. برای مثال گاوی که 10 لیتر آغوز تولید می‌کند، در حدود 23 گرم کلسیم را در یک دوشش از دست می‌دهد. این مقدار، 9‌برابر میزانی است که در مخزن پلاسمایی گاو وجود دارد.

کلسیمی که از مخزن پلاسمایی خارج شده است، بایستی با افزایش جذب روده‌ای یا آزادسازی کلسیم استخوانی یا هر دو جایگزین شود. در طول دوره خشکی، احتیاجات کلسیم گاو حداقل می‌باشد و شامل مصرف کلسیم توسط جنین و کلسیم اندوژنوسی در مدفوع است، که حدود 10‌-‌10 گرم در روز می‌باشد، لذا مکانیسم لازم برای جایگزین کردن کلسیم پلاسما غیرفعال است. لیکن، هنگام زایمان، گاو باید بیش از 30 گرم کلسیم را در روز به مخزن کلسیم وارد کند.

در نتیجه بیشتر گاوها متعاقب نیاز ناگهانی به کلسیم در هنگام زایمان، در روز اول بعد از زایمان تا زمانی که روده و استخوان به تقاضای کلسیم مورد نیاز برای شیردهی عادت کند، علایمی از هیپوکلسیمی را نشان می‌دهند. در بعضی از گاوها، مصرف کلسیم برای شیردهی موجب می‌شود که غلظت خارج سلولی و پلاسمایی کلسیم به حدی تنزل یابد که وظیفه عصبی - عضلانی آن مختل شده و موجب بروز علایم کلینیکی تب شیر شود.

تا هنگام عادت کردن گاوها به مکانیسم انتقال روده‌ای و استخوانی از کلسیم، از تزریق وریدی کلسیم (8 تا 10 گرم) استفاده می‌شود و اگر درمان صورت نگیرد، حدود 60 تا 70 درصد گاوها می‌میرند.

سبب شناسی بیماری تب شیر

کاهش کلسیم خون به هنگام آغاز شیردهی که منجر به تخلیه کلسیم یونیزه سرم می‌شود که در صورت عدم درمان کشنده خواهد بود.

فلج پس از زایمان در گاو

گونه‌های حساس

بیماری علاوه بر گاومیش در گوسفند و بز و حتی گاوهای گوشتی هم گزارش شده است (با شیوع خیلی کمتر) در امریکا حدود 6‌درصد گاوهای شیری سالانه مبتلا می‌شوند.

در زمان رخداد 75% موارد بیماری در 24 ساعت اول بعد از زایمان رخ می‌دهد.12% بین 24 تا 48 ساعت بعد از زایمان، 6% در هنگام زایمان و حدود 5% قبل زایمان

عوامل زمینه ساز برای ابتلا به تب شیر

الف) نژاد: بعضی نژادها مانند نژاد جرسی، سفید و قرمز سوئدی و جزیره کانال مانش به تب شیر حساس‌ترند.

نژادهای مستعد بیماری تب شیر

نژادهای جرسی و گرنزی حساس‌ترین‌اند بعد آنها هلشتاین و بران سوئیس و کمتر حساس‌ها ایرشایر و شورت هورن و نژادهای بومی

ب) سن: با افزایش سن گاو، وقوع تب شیر نیز افزایش می‌یابد.

میزان بروز در گاوهای بالای 5 سال (شکم سوم به بعد) افزایش می یابد که علت افزایش تولید است. هر چه تولید بالاتر باشد بیشتر از ظرفیتهای بدن استفاده کرده و رخداد بیماری بیشتر است.

ج) جیره: امروزه مشخص شده است که دست‌کاری و تغییر میزان کلسیم و فسفر جیره بر وقوع تب شیر موثر است.

علائم بیماری تب شیر یا فلج زایمان گاو

واژه تب شیر اصطلاح صحیحی نیست زیرا در این بیماری، درجه حرارت بدن طبیعی بوده، و گاهی کمتر از حد طبیعی هم می‌باشد. عمده‌ترین علائم تب شیر شامل کاهش اشتها، کاهش فعالیت دستگاه گوارش، بی‌اعتنایی به محیط، حساسیت بیش از حد، تیرگی و فرورفتگی بیش از حد چشم‌ها و ضعف دست و پا می‌باشد. با پیشرفت بیماری، گاو قادر به ایستادن نبوده و روی جناغ سینه‌اش دراز می‌کشد، ستون فقرات گاو به شکل S در می‌آید و سرش را روی پهلویش قرار می‌دهد. یکی از علایم دیگر، سردی بیش از حد نوک گوش‌های گاو است که به ویژه برای اشتباه نگرفتن بیماری تب شیر با کتوز می‌تواند مفید باشد. از دیگر علایم آن عدم دفع ادرار و مدفوع است. لازم به ذکر است که درصورت عدم معالجه درصد بالایی از گاوها تلف می‌شوند. گاوی که از تب شیر رنج می‌برد در حالت گرفتگی عضلانی دراز کشیده، ماهیچه‌هایش تحلیل رفته و موجب ناتوانی او از برخاستن می‌شود و سرانجام رباط‌ها و تاندون‌ها قطع شده و در بعضی موارد شکستگی استخوان گزارش می‌شود که معمولا ناشی از کوشش حیوان برای برخاستن است.

نشانه‌های بالینی تب شیر رامی‌توان به سه مرحله قابل تمایز مستقیم کرد:

مرحله اول: دام هنوز حالت ایستاده دارد. علائم افزایش حساسیت و تحریک‌پذیری را نشان می‌دهد. حرکت سر، حرکت گوش و لرزش‌های ریز در نواحی پهلو و کمر ممکن است مشاهده شود. وقتی دام حرکت می‌کند تلوتلو می‌خورد. در حالت ایستاده دام ناآرام است اندام حرکتی را پا به پا می‌کند. نعره زدن، تنفس با دهان باز و بیرون آمدن زبان

مرحله دوم: کاهش کلسیم خون، دام توان ایستادن ندارد ولی در وضعیت جناغی زمین‌گیر می‌شود، افسردگی، بی‌اشتهایی، خشکی پوزه، کاهش درجه حرارت بدن همراه با سردی اندام‌های انتهایی بدن، افزایش تعداد ضربان قلب با کاهش شدت صداهای قلبی، فلجی عضلات صاف منجر به رکود دستگاه گوارش برخی اوقات همراه با نفخ، ناتوانی در دفع و فقدان تونیسته اسفنکتر مقعد، دام نمی‌تواند ادرار کند.

توقف زایمان یا جفت ماندگی به علت سستی رحم است مردمک متسع، در برابر نور دارای بازتاب تاخیری، زمین‌گیر، جناغی با به پهلو قرار دادن سر مشخصه گاوهای مبتلا به کاهش کلسیم خون است در صورتی که سر کشیده شود شکل s در گردن ممکن است جلب توجه نماید.

مرحله سوم: کاهش کلسیم خون تا حد اغماء، هوشیاری خود را از دست می‌دهد چنین دام‌هایی عضلات کاملا شل است و به محرک پاسخ نمی‌دهد و توان نگه داشتن خود را در حالت زمین‌گیری جناغی ندارد و از نفخ شدید رنج می‌برد برون‌ده قلب وخیم‌تر می‌گردد. ضربان ممکن است تا حد غیرقابل لمس پیش رفته و تعداد ضربان به 120‌ضربه در دقیقه برسد و گاوها در این مرحله از بیماری بیش از چند ساعت زنده نمی‌مانند.

بیماری تخته بند

یافته‌های کالبدگشایی تب شیر

ضایعات کالبد گشایی: ضایعات ویژه مشخص کننده تب شیر دیده نمی‌شود. شل شدگی عضله قلب به عنوان هیپوکلسمی عنوان شده است.

درمان تب شیر یا فلج زایمان 

1- تزریق وریدی محلول‌های کلسیم نظیر بروگلوکونات 23‌درصد کلسیم که برای هر گاو تزریق 400 تا 800 میلی‌لیتر رایج است. تزریق وریدی ترجیح داده می‌شود چون واکنش سریع‌تر می‌باشد. در صورتی که گاو هنوز بر روی پاهای خود ایستاده و نگرانی از ایست قلبی وجود داشته باشد می‌توان از تزریق زیرجلدی هم استفاده کرد. بهترین توصیه این است که نیمی از محلول به صورت تزریق وریدی و بقیه محلول به شکل زیرجلدی استفاده شود. به علاوه، در حدود 25‌درصد گاوهایی که بهبود می‌یابند دوباره مبتلا می‌شوند و نیاز به درمان دوباره دارند. همچنین گاوهایی که بهبود یافتند تولید کمتری دارند و به بیماری متابولیکی و عفونی حساس‌ترند.

2- دست‌کاری جیره و درمان هورمونی که همیشه قابل دسترس نیست.

3- تجویز دهانی مقادیر بالای نمک‌های کلسیمی نظیر کلرید کلسیم.

پیشگیری از تب فلج زایمان در گاو

در بین روشهای مختلفی که برای کنترل تب شیر استفاده می‌شود، بیشترین پیشرفت و بهبود با برنامه‌های مدیریت جیره غذایی حاصل شده است. حتی اخیراً تلاش‌هایی بر روی دستکاری سطوح کلسیم جیره برای کنترل تب شیر متمرکز شده است، لیکن نتایج حاصل از آن به جز در مورد جیره‌هایی با تراکم بسیار پایین کلسیم متفاوت بوده است (10 - 8 گرم در روز).

منابع: merckvetmanual.com و parsbiology


نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار:4
انتشار یافته:27
سارا
۱۳۹۶ چهارشنبه ۸ آذر 2:10:32 AM
سلام و وقت بخیر ببخشید ما یه گاو ماده داریم که سه هفته س زایمان کرده و بطور ناگهانی فلج شده و نمیتونه بلند شه.یعنی دقیقا علایم تب شیر رو داره .دامپزشک بهش یه سرم و امپول زد .ولی چون من حضور نداشتم نفهمیدم چی بوده.حالا سوال اینه چطور میتونیم کمکش کنیم؟یعنی ممکنه بمیره!؟یه روزه اینطوری شده.دامپزشک گفت زایمان سومشه و پیرشده ممکنه بمیره.میشه راهنماییمون کنید!؟
پایگاه خبری آژند دام
۱۳۹۶ چهارشنبه ۸ آذر 10:08:04 AM
سلام دوست عزیز... قبل از هر توصیه و راهکاری باید تذکر بدیم که بهترین درمانگر، دامپزشکی است که از نزدیک گاو را دیده و معاینه کرده است... با اینحال بدانید که هر گاو تا 10 شکم را می‌تواند زایمان کند و اگر جیره غذایی متعادلی داشته باشد مشکلی برایش پیش نخواهد آمد، در حالت فلج گاو ((--بر اثر کمبود کلسیم))-- هنگام زمین خوردن ممکن است به نخاع‌اش آسیب برسد، اگر گاو شما سرش را زمین گذاشته است درمانش غیرممکن است، اما اگر هنوز برای بلند شدن تلاش می‌کند صبر داشته باشید امکان بهبودیش خواهد بود. .......>نکته: هرگز سعی نکنید به زور گاو را وادار به حرکت کنید زیرا ممکن است به او آسیب برسانید.
پایگاه خبری آژند دام
۱۳۹۶ چهارشنبه ۸ آذر 10:12:06 AM
معمولاً دامپزشک برای بهبودی گاوی که دچار تب شیر شده است کلسیم تزریق می‌کند، اما تزریق کلسیم فقط درصورتی پاسخگوست که دمای بدن از 38 درجه بالاتر نباشد، اگر گاو تب دارد باید با آنتی‌بیوتیک مداوا شود. داروهایی چون AD3E و سولفادیمیدین می‌توانند کمک کننده باشند.
خادمی
۱۳۹۶ پنج شنبه ۹ آذر 5:57:36 AM
باسلام.ما یکی ازگاوهایمان 3ماه ابستنی دارد 6ماه پیش زایش کرده یک دفعه شیر لخته یکی ازکارتیه هاادماتوزشدوسریع به دامپزشک خبردادیم تا دامپزشک امدگاو زمینگیر شده بودتقریبا اززمانی که این اتفاق افتاد تا امدن دامپزشک3ساعت شد تب راگرفت 40درجه پوزه خشک ضربان بالانفس زیادمیزد.سریع درمان انتی بیوتیک(پنی سیلین500000) با فلونکسین به صورت رگی شروع کردوحدود3ساعت بعد گاوشروع به خوراک خوردن کردوگاو ازلحاظ وضعیت عمومی نرمال هست ولی هنوزازجابلند نشده.وشیر ان هم کاملا خشک شد.لازم به ذکراست تشخیص دامپزشک بیماریی به نام استافیلوکوکوس.اگرمارا راهنمایی کنید ممنون میشوم.09179275475
ناشناس
۱۳۹۶ دوشنبه ۲۵ دي 5:00:39 PM
سلام ما یه گاو سمینتال داشتیم برای اولین بار دیشب زایمان کرد گوساله هم سالم بود تا ساعت ۲شب هم پیش گاو بودیم خیلی هم راحت زای مان کردمشکلی هم نداشت ولی صبح که رفتیم دیدیم گاو مرده می خواستیم علتشو بدونیم ممنون میشم اگه راهنماییم کنید
حامد
۱۳۹۶ سه شنبه ۲۶ دي 11:53:12 PM
سلام گاو ما ٣روزه زایش کرده و ٣ساعت قبل از زایمان تا ٢۴ساعت بعد بلند نشد دامپزشک اومد سرم وصل کرد بلند شد آیا بازم نیاز به دارو هست
پایگاه خبری آژند دام
۱۳۹۶ چهارشنبه ۲۷ دي 10:26:26 AM
سلام... اگر نیازی به دارو بود حتما پزشک تجویز میکرد. برای بهتر شدن حیوان، باید از جیره غذایی مناسب استفاده کنید.
ناشناس
۱۳۹۶ شنبه ۱۴ بهمن 1:00:56 AM
سلام به احتمال زیاد خونریزی رحم داشته اونم علتش پارگی کوتیلونها باشه
علی زنگنه
۱۳۹۶ دوشنبه ۲ بهمن 12:27:40 AM
با سلام دوستان یه گاو هلشتیان با رکورد 42کیلو شیر دارم 5روز بعد زایمان تب شیر گرفته ولی دامپزشک بموقع و قبل از زمین گیر شدن حیوان رسید و کلسیم 750 سی سی تزریق وریدی کردن و آنتی بیوتیک زدن روز بعد دوباره کلسیم جلدی خودم تزریق کردم با نظر دامپزشک و روز سوم درمان دوباره 250 سی سی وریدی دامپزشک تزریق کرده روز 4 درمان و روز 5 درمان 250 سی سی جلدی تزریق کردم سوال اینجاست که هنوز گاو خوب نشده. و غذا نمیخوره. دوبار هم مگنت یا همان آهنربا خورانده شده طی درمان عفونت خیلی کم. جیره کامل یونجه خشک شده لطفاً راهنمای کنید
پایگاه خبری آژند دام
۱۳۹۶ دوشنبه ۹ بهمن 5:01:01 PM
باسلام با توضیحات شما میشه به پریتونیت مشکوک شد. حتما توسط دکتر دامپزشک برای پریتونیت خفیف با تست پینچ مورد معاینه قرار گیرد.
امیر محمد
۱۳۹۶ يکشنبه ۸ بهمن 2:27:04 PM
سلام ما یه گاوی داریم که شش روزه زایمان کرده الان تخته بند کرده از کمر نمیتونه بلند شه دارو با امپول هم مصرف کردیم اما فرقی نکرده چند روز میکشه خوب بشه لطفا راهنمایی کنید
پایگاه خبری آژند دام
۱۳۹۶ دوشنبه ۹ بهمن 5:04:29 PM
سلام خود درمانی در مورد دام و انسان بهیچوجه توصیه نمیشود. حتما توسط یک دکتر دامپزشک مورد معاینه قرار گیرد.
ناشناس
۱۳۹۶ پنج شنبه ۱۹ بهمن 11:53:30 AM
سلام ما دو روز گاومان زایمان کرد بلند نمیشه دکترهم آمد آمپول وسرم زد ولی تاثیری نداشت ممکنه راهنمایمون کرد علت چیه
احمد
۱۳۹۷ جمعه ۳ فروردين 5:33:48 PM
سلام.یکی ازگاوهای ماکه زایمان اولش هم بود شش ماه است که زایمان کرده ولی هنوزهیچ علایم فحلی نشان نداده علت چیست.متشکر
مسعود دلسوزی
۱۳۹۷ پنج شنبه ۲۳ فروردين 9:22:16 PM
سلام گاو ما ۴۰ روز مانده به زایمان ۴ روزه خابیده زمین بلند نمیشه کلسیم و و سرم هم زدیم ۶ تا دکتر هم اومدن ولی نظری ندارن میگن تو شکمش بچش رفته به عصب پاهای عقیب گیر کرده وقتی میخاد بلند بشه میخوره به عصبش نمیتونه بلند بشه نظر شما چیست
ناشناس
۱۳۹۷ چهارشنبه ۲۹ فروردين 1:40:48 PM
سلام گاو ما11روز که زایمان کرد روز دوازدهم زمین گیر شده کلسیم بعدوقبل از زایمان راتزریق کردیم کلسیم خوراکی بهش دادیم لطفا راهنمایی کنید که دلیل زمین گیرشدنش چیه
پایگاه خبری آژند دام
۱۳۹۷ شنبه ۱ ارديبهشت 11:15:07 AM
سلام دوست عزیز، خوراک گاو شیری حتما باید جیره نویسی شود و مصرف کلسیم به تنهایی کافی نیست. بهترین گزینه مصرف آجر فسفردار است که تمام مواد معدنی مورد نیاز گاو را فراهم می کند.
حسین
۱۳۹۷ جمعه ۷ ارديبهشت 2:19:27 PM
سلام ما ی گاوه داریم وقتی زایمان کرد بچش فلجه دو دستش حالت کچ دارعه ما گوساله رو بردیم دکتر دامپزشک دارو کرم و امپول دادن ولی هیچ تاثیری نداشت بد ترم شد الان چرم دستش افتاده و خونریزی داره ما هم پریسینی رو زخمش ریختیم و بستیم الان سوال من اینه ک دستش خوب میشه راهی هست
مجتبی
۱۳۹۷ يکشنبه ۳۰ ارديبهشت 1:35:31 PM
سلام دوستان یه گاو دارم 14روز از 9گذشته ولی زایمان نکرده علت ان چیست ممکن گوسالش مرده باشه لطفان کمک کنید ممنون
ناشناس
۱۳۹۷ چهارشنبه ۱۶ خرداد 6:11:07 AM
سلام یاگاوی دارم ۵ماه پیش تب شیر گرفت تاحالا حالش خوب نیس بزور باکمک بلند میشه ومدفوعش بسیار شله هر دارویی دادم فایده نداشت علف میخوره ولی بسیار لاغره .کمکم کنی ممنون میشم
تاجمراد تقتمش
۱۳۹۷ جمعه ۱۸ خرداد 1:59:06 AM
سلام ما تازه یه گاو خریدیم الان سیزده روز زایمان کرده کم اشتهاست چیزی نمیخوره خیلی بیحا ل شد افتاد زمین دکتر اوردیم سرم وصل کرد امپولم زیاد زد یکم حالش بهتر شده سه روز سرو وصل کردیم الانم حالش یکم بهتره ولی چیزی نمیخوره عفونت رحم دارد هی زور میده انگار که میخواد زایمان کنه دکترم گفت نمیدونه از چیه کمکم کنین هی زور میده وهی خروپف صدا میده چکار کنم تاخوب بشه واشتهاش باز بشه ؟
ناشناس
۱۳۹۷ پنج شنبه ۳۱ خرداد 12:57:34 PM
سلام بعداززایمان گاوجه خوراکی به آنهابدهم
اميره دهاز
۱۳۹۷ پنج شنبه ۳۱ خرداد 9:28:13 PM
همسايمون يه گاو داره حالش خيلي بد ناراحته براش نگرانم منطقه ما دامپزشک خوب وجود نداره.گفت پنچ شکمش الان يه بچه اورده بعداز بچه اوردنش چندهفته بعد زمين گيرشده يکم بلندميشد مي افتاد تا دامپزشک بهش سوزن وسرم داد بعدکلسيم زد الان بدترشده افتاده پاهاي عقبش دراز کرده.نفس نفس ميزنه .لطفن راهنمايي کنيد لطفن
پریسا
۱۳۹۷ پنج شنبه ۷ تير 7:03:38 PM
سلام ما یه گاو داریم که چهار روزه زایمان کرده از دیروز افتارده زمین واصلا بلند نمیشه دوتا دکترم امده مقدار زیادی بهش کلسیم زدیم اثر نکرده الان باجک نگهدارنده نگهش داشتیم ایا امکان بهبودش وجود داره
ناشناس
۱۳۹۷ چهارشنبه ۱۳ تير 5:06:48 PM
سلام مادوروزه گاومون ازپاافتاره دوروزه زایمان کردن هرچند می خواهیم بلندش کنیم ولی بلند نمیشه لطفا راهنمایی کنید
ناشناس
۱۳۹۷ چهارشنبه ۱۳ تير 5:11:01 PM
گاومون ازپاافتاده بعداز زایمان لطفا راهنمایی
علی
۱۳۹۷ جمعه ۱۵ تير 3:00:48 PM
درود برشما عزیزان چند نکته مهم. اگه گاو نزدیک زایمان دارید حتما کلسیم آماده داشته باشید بعد از زایمان گاو را ندوشید ما خودمون یک گاومون رو تایک هفته ندوشیدیم البته سر سینه هاشو خالی میکردیم 2اگر بعد از زایمان گاو لرزید .دهانش راباز میکرد فورا کلسیم را تزریق کنید فورا .یونجه خشک به گاو بدهید وبه ان کنسانتره ندهید تا زمانی که بهتتر شود البته مورد اخر درمورد کا های پیر است چون کنسانتره پروتئین زیادی دارد وباعث افزایش شیر دهی میشود و درنتیجه کلسیم بیشتری از گاو خوب ما میگیرد
نام:
پست الکترونیک:
نظر:
*
نظر شما با موفقیت ارسال شد.
نظر شما حداکثر تا 24 ساعت آینده بررسی می شود
ارسال نظر
نظرات حاوی توهین و افترا منتشر نخواهد شد
نظرات به زبانهایی به غیر از زبان فارسی منتشر نخواهد شد
نظرات غیر مرتبط با این خبر منتشر نخواهد شد.
نام:
پست الکترونیک:
نظر:
*
 

عناوین اصلی